Sajt „Šta ima novo“ tokom marta sahranio 23 (žive) javne ličnosti

Sajt „Šta ima novo“ jedna je od najbrže rastućih fabrika lažnih vesti u Srbiji, s obzirom na to da je za svega nekoliko meseci kreirala na stotine bizarnih, netačnih i manipulativnih objava. FN Tragač ustanovio je da se laži sa ovog sajta šire putem mreže koju čini najmanje 13 Fejsbuk stranica, mahom sportske tematike.

Samo tokom marta ove godine na sajtu „Šta ima novo“ objavljeno je više od 370 tekstova, pri čemu je jedna od najčešćih tema smrt (živih) javnih ličnosti. Neki od objavljenih tekstova su istiniti, ali su propraćeni manipulativnom kombinacijom naslova i slike. Primera radi, tekst pod naslovom „ZBOGOM, LEGENDO! Preminuo je POZNATI SRPSKI GLUMAC!” propraćen je crno-belom fotografijom Žike Todorovića, dok je sam tekst posvećen smrti glumca Božidara Stošića. Ovakav nivo manipulacije je vrlo učinkovit, jer posetioci koji na sajt ulaze preko društvenih mreža isprva vide samo naslov i sliku.

Na ovaj način čitaoci su mogli da budu dovedeni u zabludu da su tokom marta umrle čak 23 javne ličnosti koje su i dalje žive, a među kojima su političari (Ramuš Haradinaj, Vojislav Šešelj), glumci (Nenad Jezdić, Srđan Žika Todorović, Desimir Stanojević, Dragan Jovanović, Aleksandar Berček, Vuk Kostić, Dragan Bjelogrlić, Nikola Kojo, Milan Gutović, Jelisaveta Seka Sablić, Branko Babović) i muzičari (Zdravko Čolić, Aca Lukas, Slobodan Radanović, Dragan Stojković Bosanac, Lepa Lukić, Radiša Trajković Đani, Saša Popović, Džej Ramadanovski, Darko Lazić, Bora Đorđević). Treba napomenuti da su neke od ovih ličnosti „sahranjivane“ i po nekoliko puta.

Domen sajta zakupljen je 29. novembra 2018, a prvi dostupan tekst objavljen je 13. januara 2019. godine. Budući da je od tada postavljeno više od 2000 objava, dnevni prosek iznosi oko 30 tekstova, od kojih većina ima manipulativni karakter. Na istom serveru registrovan je i sajt „Srpski list“, na kom se objavljuju identični sadržaji kao na „Šta ima novo“, te „IT radionica“, koja je u oba slučaja potpisana kao kreator sajtova. Prethodni vlasnici domena staimanovo.com bili su iz Zagreba, Sremske Mitrovice i Kelna, dok su podaci o aktuelnom vlasniku sakriveni.

Sudeći po svemu, reč je o portalima koji plasiranjem velikog broja lažnih vesti pokušavaju da zarade na klikovima lakovernih. Sadržaji sa ovog opskurnog sajta promovišu se putem niza od najmanje 13 Fejsbuk stranica, koje zbirno posmatrano imaju više od 320.000 pratilaca.

StranicaBroj pratilacaBroj i lokacija menadžerskih naloga
1Provale iz domaćih filmova i serija>140.00013 (RS)
2KK Crvena Zvezda Fans>55.0007 (RS)
3Sve na poklon>46.00014 (RS) + 1 (MK)
4Србијо, будна ли си?>17.0006 (RS)
5Novak Đoković-Nole
prethodni naziv stranice: „Republika Srpska navija za Zvezdu“
>13.0009 (RS)
6Православна вера>11.0007 (RS)
7Звезда – Љубав Једина>10.00010 (RS) + 1 (MK)
8Fudbalska reprezentacija Srbije>9.00010 (RS)
9Klikom do poklona>7.00010 (RS) + 1 (MK)
10Delije Sever 1989>6.0008 (RS)
11Srpska garda>5.00013 (RS)
12Milos Teodosic>2.000?
13ABA lajkom do poklona>1.000?

Redakcija FakeNews Tragača će nastaviti da prati ovu i srodne mreže širenja lažnih vesti. Zahvaljujemo se kolegi Emiru Zulejhiću sa portala Raskrinkavanje.ba na pomoći prilikom ovog istraživanja.

FakeNews Tragač