18.03.2026.Na portalu Kurir objavljena je vest o „jedinom snimku glasa“ kralja Petra I Karađorđevića. Uz poruku „poslušajte reči koje svaki Srbin treba da čuje“, prenet je snimak iz Instagram objave „istoričara amatera“ Uroša Delovskog na kojem se navodno može čuti obraćanje kralja Petra I srpskim oficirima. Korisnik u opisu konstatuje da se „smatra se da je govor snimljen 1910. godine“. Tragač je, pak, došao do saznanja da se radi o audio-zapisu koji potiče iz serije skečeva nekadašnjeg glumca, reditelja i dramskog pisca Petra Krstonošića, a ne o autentičnom snimku glasa kralja Petra I Karađorđevića.
Identična vest se i prethodnih godina širila na drugim portalima, a neke od njih vodile su do snimka s Jutjub kanala „Istorija Srbije“. U trenutku analize on broji više od 58.000 pregleda, a u opisu sadrži istu informaciju: „audio zapis govora Kralja Petra I Karađorđevića srpskim oficirima“.
Unuk američkog iseljenika Stiven Kozobarić, koji je veliki broj ploča iz perioda pre Drugog svetskog rata digitalizovao i učinio dostupnim javnosti, u komentaru skreće pažnju na to da se na snimku zapravo čuje „glumac koji igra kralja Petra I“. On dodaje i da zapis potiče s jedne ploče iz njegove kolekcije – „Vojska polazi u boj“ – autora Petra Krstonošića. Iako na Kozobarićevom Jutjub kanalu više nije moguće pronaći dela Petra Krstonošića, neka od njih takođe je digitalizovao i objavio magistar etnomuzikologije Nikola Predragov Zekić.
U opisu snimka pod nazivom „Petar Krstonošić – Bugarski mučki napadaj na srpsku vojsku“, Zekić objašnjava da je prethodni broj ploče sadržao skeč „Vojska polazi u boj“, ali i da se ona svojevremeno nalazila na kanalu Kozobarića. Nakon što su određene osobe sporni snimak preuzele, skratile i počele da predstavljaju javnosti kao „stvarni snimak kraljevog glasa“, Kozobarić je digitalizovanu ploču uklonio sa svog kanala.
Međutim, Tragač je stupio u kontakt s Zekićem, koji nam je poslao originalan i celovit snimak ovog skeča. U nastavku ga možete poslušati i sami:
Izvor: ustupljeno od strane Nikole Predragova Zekića/digitalizovao Stiven Kozobarić
„Glumac koji ovdje glumi kralja Petra, u drugom jednom skeču (koji sam ja postavio na Jutjub) glumi nekog Bugarina, itd. Jasno se raspoznaju glasovi, ko umije da sluša“, objašnjava za Tragač Zekić.
On nam je pojasnio da je Petar Krstonošić pomenute skečeve stvarao kao „svojevrstan propagandni, a na neki način i obavјeštajni materijal za narod“. Ovi materijali su zbog aktuelnosti i same prodaje ploča nastajali „veoma brzo pošto su se događaji u njima opisani desili“, navodi Zekić. Kako dodaje, glumci u njima bili su deo tzv. akademske omladine.
Ovu dezinformaciju su proteklih godina objavili i drugi mediji, poput portala RED i Kraljevina.rs.
Teodora Koledin, FakeNews Tragač
