Naučnici protiv korone: razlika između bronze i trećeg mesta

Radio televizija Srbije danas je objavila vest o dostignuću srpskih naučnika koji su na takmičenju Inventions vs Corona u konkurenciji od 35 zemalja i više od 200 patenata osvojili treće mesto. Ipak, ovo takmičenje imalo je više pobednika, mnoštvo nagrada, a redosled pobednika po principu „prvo, drugo i treće mesto“ na njemu zapravo i ne postoji.

Srpski naučnici patentirali su razvoj antivirusnih i antimikrobskih materijala koji se nanose se na filtere ventilacionih uređaja kako bi smanjili mogućnost širenja virusa Korona, prenosi RTS. Član srpskog tima koji je osvojio nagradu na pomenutom međunarodnom takmičenju Inventions vs Corona, Profesor Vladimir Pavlović za RTS je rekao da njihov pronalazak zapravo predstavlja „vrste kompozita praškastog karaktera koji se nanose na određenu površinu koja tim dejstvom postaje antimikrobna i antivirusna”.

Ubrzo nakon emitovanja priloga i objavljivanja vesti na portalu RTS-a većina srpskih medija je munjevito regovala te su se na internetu vrlo brzo raširili naslovi poput sledećih:

  • „SRBIMA SE KLANJA SVET Otkrili jednu važnu stvar o ŠIRENJU KORONE“ (Informer)
  • „SRPSKI NAUČNICI U SVETSKOM VRHU Osvojili treće mesto na takmičenju Korona inovacije, patentirali materijal koji SPREČAVA ŠIRENJE VIRUSA“ (Blic)
  • „TREĆI NA SVETU: Veliki uspeh srpskih naučnika na TAKMIČENJU PROTIV KORONE“ (Srbija danas)

Bez namere da se rezultat srpskih pronalazača umanji, FakeNews Tragač ukazuje na činjenicu da su na pomenutom takmičenju Inventions vs Corona dodeljivane nagrade za prva dva najbolja patenta, medalje u rasponu od zlatnih do bronzanih i počasne diplome. Kako se iz tabele dobitnika nagrada ovog takmičenja vidi, najbolja dva patenta dobili su IFIA odnosno WiiF nagrade za „neverovatan pronalazak“, zatim slede brojne medalje za ostale patente, i na kraju počasne pohvale za naučnike koji nisu uspeli da osvoje medalju. Čak 139 patenata nagrađeno je nekom od medalja, a patent iz Srbije nalazi se među 69 patenata koji su nagrađeni bronzanom medaljom. Opisani model nagrađivanja patenata ukazuje na to da se uspeh srpskih naučnika ipak ne može okarakterisati kao „treći na svetu“ zbog čega je izveštavanje većine srpskih medija o ovom uspehu srpske nauke manipulativno.

Ipak, srpski mediji nisu jedini koji su izume svojih naučnika bez objašnjavanja konteksta takmičenja smestili u „svetski vrh“. Hrvatski Design blog, na osnovu opisanog takmičenja, proglasio je proizvod hrvatske naučnice Inge Kovačić Sindik za „najbolji na svetu u borbi protiv korone“, iako je osim njenog patenta, zlatnu medalju na takmičenju Korona inovacije osvojilo još 29 patenata.

Nešto drugačiji pogled na ovo takmičenje imaju mediji iz Crne Gore i Bosne i Hercegovine koji do sada nisu ni preneli vesti o dostignućima svojih naučnika, iako su njihovi pronalazači osvojili srebrnu, odnosno bronzanu medalju.

Vest o dostignuću srpskih naučnika na manipulativan način sem pomenutih medija preneli su i portali Objektiv, Naši u svetu, Studio B, BalkanTV, Info24, Nova.rs, Espresso i Dnevnik.

Ivan Subotić, FakeNews Tragač